Εισαγωγικό σημείωμα – ALL ABOUT HISTORY #25 25 Ιανουαρίου, 2021 – Κατηγορία: Περιοδικό – Ετικέτες: ,

του Χρυσόστομου Μπομπαρίδη, Ιστορικού – Τμήμα Αρχαίας Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Σιένας

Αν υπάρχει στην ανθρώπινη ιστορία ένας πολιτισμός που επηρέασε και επηρεάζει, αυτός είναι ο πολιτισμός της Αρχαίας Ελλάδας. Χαρακτηριστικά, ο Ρωμαίος ποιητής Οράτιος αναφέρει πως η Graecia capta ferum victorem cepit et artis intulit agresti Latio. Η ελεύθερη απόδοση του στίχου αυτού είναι: Η κατακτημένη Ελλάδα κατέκτησε με τον πολιτισμό της τον απολίτιστο νικητή.
Βασικό συστατικό του κόσμου των αρχαίων Ελλήνων συνιστά η πεισματική προσήλωση σε ό,τι συνδέεται με την ανθρώπινη ψυχή και φύση. Ο κόσμος της Αρχαίας Ελλάδας είναι ο πρώτος που ιστορικά έχει αναζητήσει απαντήσεις σ’ όλα τα ζητήματα που ταλανίζουν τον άνθρωπο διαχρονικά. Αυτό πραγματοποιήθηκε με όργανο τη γραφή και μέσω της ανακάλυψης του αλφαβήτου που πήραν, όπως αναφέρουν, από τους Φοίνικες, ως ένα σύστημα λογιστικής καταχώρησης. Το αλφάβητο μετατράπηκε σε δίαυλο επικοινωνίας των σκέψεων και των πνευματικών τους αναζητήσεων.

Θα ήταν ωστόσο περιοριστική η προσέγγιση της Αρχαίας Ελλάδας ως ενός κόσμου που ενδιαφέρθηκε αποκλειστικά για την ανθρώπινη φύση. Μέσω του αλφαβήτου και της γλώσσας οι Αρχαίοι Έλληνες διοχέτευσαν στους επιγόνους τους όσα ανακάλυψαν μέσα από τη μελέτη του κόσμου που τους περιβάλλει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανάπτυξη της μαθηματικής επιστήμης μέσα από τις έρευνες του Πυθαγόρα, του Αρχιμήδη και του Ευκλείδη. Το ξεχωριστό ωστόσο γνώρισμα του αρχαιοελληνικού κόσμου είναι πως οι γνώσεις αυτές αποτυπώθηκαν έμπρακτα στα ίχνη που άφησε και τα οποία η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως, επιτρέποντας μια ενδελεχή μελέτη. Τα παραδείγματα των ναών, γλυπτών, θεάτρων επιβεβαιώνουν έμπρακτα την ικανότητα των αρχαίων Ελλήνων να εφαρμόσουν όσα θεωρητικά είχαν διατυπώσει.

Στην Αρχαία Ελλάδα, τέλος, υπάρχουν οι ρίζες της δημοκρατίας, του πολιτεύματος που σήμερα όλοι επιδιώκουν και αναζητούν. Αυτή δομείται κυρίως πάνω στην ελευθερία της έκφρασης, τη γλώσσα. Η ταύτιση δημοκρατίας και γλώσσας έχει επισημανθεί από έναν από τους σημαντικότερους μελετητές της αρχαιοελληνικής γραμματείας, του Αδαμάντιου Κοραή, σύμφωνα με τον οποίο: «Δεν υπάρχει πιο δημοκρατικός θεσμός από τη γλώσσα. Σ’ αυτήν μετέχουν όλοι με δημοκρατική θα είπω ισότητα».


Το πόσο κοντά ή μακριά βρισκόμαστε σήμερα από τον κόσμο της Αρχαίας Ελλάδας συνιστά αντικείμενο προσωπικής αναζήτησης.


Καλή Ανάγνωση